DE ROL VAN HET POSTCONTRACTIE-FENOMEEN BIJ POSTURALE BALANSVERANDERINGEN BIJ PATIËNTEN MET LAGE RUGPIJN

ACHTERGROND EN DOELSTELLING.

Een gewijzigde lumbosacrale proprioceptie¹ en posturale balans² is reeds aangetoond bij patiënten met lage rugpijn (LRP). Paraspinale spierspasmen worden eveneens regelmatig geobserveerd bij deze patiënten. Spierspasmen zouden spierspoelinput en dus proprioceptie kunnen beïnvloeden en vervolgens posturale balans wijzigen. Tonische spieractiviteit kan bij gezonde personen uitgelokt worden door langdurige isometrische contracties, ook gekend als “Kohnstamm of post-contractie fenomeen”^3,4.

Het doel van deze studie was om na te gaan of

1) de tonische activiteit uitgelokt na langdurige rugspiercontracties de posturale balans kan wijzigen en of

2) deze wijzigingen gelijkaardig zijn aan de posturale balansveranderingen geobserveerd bij patiënten met LRP.

RELEVANTIE.

Langdurige veranderde proprioceptieve input veroorzaakt door langdurige spierspasmen zou de interne representatie van het lichaam kunnen veranderen. Het onderkennen van dit mechanisme kan een bijdrage leveren tot een verbeterde preventie en behandeling van rugklachten.

PROEFPERSONEN.

Tien gezonde personen en vijf personen met een geschiedenis van recurrente LRP zonder beenpijn (Oswestry= 18/100; VASpijn= 6/10) namen deel aan deze studie. De proefpersonen hadden een gemiddelde fysieke activiteitsniveau (Baecke= 2.8/5) en hun leeftijd varieerde tussen 18 en 25 jaar.

METHODE.

Posturale balanskarakteristieken werden bepaald in rechtopstaande houding in verschillende condities:

1) de controle trials bestonden uit ontspannen stand gedurende één minuut met zicht, zonder zicht, zonder zicht en hoofdrotaties naar links of rechts;

2) de “Kohnstamm” trials bestonden uit isometrisch voorwaarts buigen met de romp gedurende één minuut gevolgd door ontspannen stand met hoofdrotaties naar links of rechts.

De personen met LRP voerden alleen de controle trials uit, hoofdrotaties inbegrepen.

De “center of pressure” (CoP) verplaatsing werd berekend van de krachtenplatformdata.

De inclinatie van het lichaam werd geregistreerd door piezoresistieve electrogoniometers.

De activiteit van romp- en beenspieren werd geregistreerd met oppervlakte electromyografie.

DATA-ANALYSE.

Beschrijvende statistiek werd berekend. Een variantie-analyse op één factor werd gebruikt om de verschillen in CoP karakteristieken tussen trials en tussen gezonde personen en de personen met LRP te evalueren.

RESULTATEN.

De gezonde personen vertoonden geen verschillen in posturale balanskarakteristieken tijdens de verschillende controle trials (p> 0.05). Echter, wanneer tonische activiteit was opgewekt in de lumbale multifidus, werden directionele veranderingen in posturale balans duidelijk bij de gezonde personen wanneer zij hun hoofd draaiden (p<0.05). Een gelijkaardig posturale balanspatroon in ontspannen stand werd geobserveerd bij de personen met LRP, wanneer zij hun hoofd draaiden (zonder experimentele opwekking van het “Kohnstamm fenomeen”).

CONCLUSIE.

Post-contractieresponsen van de lumbale multifidus induceerden een directionele wijziging in posturale balans bij gezonde jonge personen, die duidelijk werd tijdens het uitvoeren van hoofdrotaties. Een veranderde interne representatie van het lichaam bij personen met LRP, veroorzaakt door langdurige veranderde lumbosacrale proprioceptieve input op basis van spierspasmen, zou mogelijks een mechanisme zijn dat leidt tot gelijkaardige directionele posturale balanskarakterisitieken bij deze patiënten.

REFERENTIES.

1. Brumagne S, Cordo P, Lysens R, Swinnen S, Verschueren S, 2000, The role of paraspinal muscle spindles in lumbosacral position sense in individuals with and without low back pain, Spine 25(8):989-994.

2. Mientjes MI, Frank JS, 1999, Balance in chronic low back pain patients compared to healthy people under various conditions in upright standing, Clin. Biomech 14:710-716.

3. Kohnstamm O, 1915, Demonstration einer katatonieartigen erscheinung beim gezunden, Neurol. Zentral 34:290-291.

4. Hagbarth KE, Nordin M, 1998, Postural after-contractions in man attributed to muscle spindle thixotropy, J. Physiol. 506:875-883.

S. BRUMAGNE, S. SMETS, S. VERSCHUEREN