EXERCISE MANAGEMENT FOR PERSONS WITH CHRONIC DISEASES AND DISABILITIES.
Durstine, J.L., & Moore, G.E. (2003).Second Edition. Champaign, IL: Human Kinetics, ISBN 0-7360-3872-8, 38 USD.

Sinds de jaren 60 wordt bewegen gepromoot om het leven te verlengen, in de zin van preventie van cardiovasculaire problemen. Sinds de 80-tiger jaren wordt bewegen ook gebruikt bij chronische ziekten. Hier wordt het bewegen eerder gerelateerd aan een verbetering van de levenskwaliteit. Dit boek sluit aan bij deze laatste visie.

In de tweede editie van dit werk, worden 46 verschillende chronische ziekte op een systematische manier op een rij gezet. Het betreft de onderdelen: cardiovasculaire ziekten, longaandoeningen, metabole ziekten, immunologische, orthopedische, neuromusculaire stoornissen en cognitieve, psychologische en sensorische stoornissen. Bij elk van de ziektebeelden wordt eerst een korte beschrijving van de pathofysiologie gegeven. Vervolgens worden de effecten van het bewegen en de training geschetst. Nadien wordt aandacht besteed  aan de effecten van mogelijke medicaties. Na deze round-up , volgen aanbevelingen voor het testen van de bewegingsmogelijkhden en voor bewegingstraining. Het geheel wordt geïllustreerd met telkens een gevalsstudie en elk onderdel wordt afgerond met literatuur.

Het opzet van het boek munt uit door zijn  probleemgerichte aanpak volgens het SOAP-model. Eerst worden de Subjectieve gegevens verzameld, vervolgens de Objectieve. Bij deze laatste worden de tests opgesplitst in aerobe tests, anaerobe tests, tests voor kracht, uithouding, lenigheid, neuromusculaire tests en functionele tests, waarbij de nadruk ligt op het Assessment om van daar uit naar een therapeutisch Plan te komen, dat op regelmatige tijden geëvalueerd wordt. De aanbevelingen voor testing en training worden schematisch in tabellen weergegeven. Belangrijke informatie in verband met de medicatie en specifieke opmerkingen vervolledigen dit schema.

De eerste versie van dit boek was reeds een ‘standaard werk’. De tweede versie is alleen nog beter, systematischer en overzichtelijker geworden. Zo wordt de eerste versie aangevuld met een achttal nieuwe ziektebeelden zoals COPD, astma, long- en hart transplantaties, fybromyalgie, onderbeen amputatie … Al de hoofdstukken worden door één  of meerdere prominente Amerikaanse auteurs behandeld. Opmerkelijk is dat sommige auteurs uit de eerste versie nu vervangen zijn of geassisteerd worden door anderen. Interessant is de ge-update lijst van de veel gebruikte medicatiegroepen en de daarbij horende merknamen en hun effect op hartslag, bloeddruk, electrocardiogram, oefencapaciteit….Tot slot is ook de lijst met web-adressen verwijzend naar de verschillende organisaties die bij een bepaald ziektebeeld betrokken zijn en verwijzen naar het bewegen, zeer interessant. Ook nieuw in deze versie is een hoofdstuk waarin specifiek gerefereerd wordt naar kinderen en jongeren. Niet verwonderlijk dus dat het werk meer dan 100 bladzijden meer telt dan de eerste versie.

Voor hen die het bewegen gebruiken bij patiënten met chronische ziektebeelden is dit werk een absolute must. Door zijn systematiek, overzichtelijkheid maar ook bondigheid (elk ziektebeeld wordt in een 6 à 8 bladzijden behandeld) en actueelheid is dit boek meer dan zijn geld waard.

Johan SIMONS